متعدّد به سرزمين پهناور إيران ، ره به جايى نبردند . در اين دوران طلايى ، نظام حكومتى إيران در رديف تمدّنهاى پيشرفتهء كهن : مصر ، آشور وبابل بود واز جهاتى بر آنها برتريهايى نيز داشت . امّا به علّت درگيريها ومنازعات وجنگهاى پى در پى با امپراتورى روم بويژه بر روى مسئلهء ارمنستان ، اقتدار آن به سستى گراييد وزمينه‌اى شد براي تسلّط تازيان . با طلوع خورشيد اسلام ، شكوه واقتدار حكومت إيراني تحت الشعاع قرار گرفت . با حملهء تازيان مسلمان از ناحيهء جنوبي ، نظام قدرتمند ومتّحد ساسانى فرو ريخت ويكپارچگى سرزمين پهناور إيران از هم گسيخت . از زمان استقرار حكومت ديني سياسي اعراب نزديك به 8 قرن گذشت تا بار ديگر ايرانيان نظام سياسي را به كلّى به دست گرفتند وبار ديگر گستره وقلمروى سلطنت ساسانيان تحت سيطرهء دولتمردان إيراني افتاد ، وتمدّن إيران عظمت وقدرت ووحدت ملّى خود را بازيافت . با اين تفاوت كه اين بار حكمرانان إيراني از يك پشتوانهء ديني اعتقادي قوى وغنيّ برخوردار بودند . در طىّ اين مدّت طولانى گر چه آميختگى فرهنگ ديني اسلامى با فرهنگ إيراني رهاوردهاى ميمون ومباركى را به همراه داشت ؛ امّا از حيث حكومت سياسي ، امنيت ، يكپارچگى ملّى و . . . إيران هماره در اضطراب بود وقتل ، خونريزى ، آشوب ، بلوا وملوك الطوايفى غلبه داشت . چه هنوز مدّت زيادى از عمر حكومت اسلامى نگذشته بود كه ميان حكمرانان مسلمان اختلاف افتاد ، واين شروع وسرآغازى بود براي چند دستگيها وبه وجود آمدن حكومتهاى منطقه‌اى ونظام ملوك الطوايفى . زيرا : 1 . عدّه‌اى با رواج نحله‌هاى فكرى وشبهات اعتقادي . 2 . گروهى به رهبرى أبو مسلم خراساني با دامن زدن به آتش نفاق واختلافات حاكمان . 3 . برخى چون برمكيان با نفوذ در دستگاه حكومتى وبا دانش وكاردانى وتسخير مناصب دولتي .